नेपालको उचाइमा UV किरणको जोखिम अझ बढी छ — के तपाईं सही तरिकाले सुरक्षित हुनुहुन्छ?
सूर्यको किरणबाट छाला जोगाउन सनस्क्रिन एक अत्यावश्यक उपाय हो। तर धेरैजसो मानिसहरूले यसको पूर्ण फाइदा लिन सक्दैनन् — किनकि लगाउने तरिकामा गल्ती हुन्छ। नेपालमा, विशेषगरी काठमाडौँ जस्ता उच्च उचाइका ठाउँमा UV किरणको तीव्रता समुद्री तटको तुलनामा निकै बढी हुन्छ।
🏔 नेपालका लागि विशेष सतर्कता
उचाइ जति बढी, UV किरण त्यति तीव्र। काठमाडौँ (१,४०० मिटर), पोखरा, र हिमाली क्षेत्रमा बस्नेहरूलाई सनस्क्रिन झनै जरुरी छ। पहाडको सफा आकाशमा UV छनोट हुने बाधा कम हुन्छ।
हामी गर्ने सामान्य गल्तीहरू
अधिकांश मानिसहरूले सिफारिस गरिएको मात्राको मात्र २५–५०% सनस्क्रिन लगाउँछन्। सही सुरक्षाका लागि सम्पूर्ण शरीरको खुला भागमा करिब एक औंस (२–३ चम्चा) सनस्क्रिन आवश्यक पर्छ।
बादल लागेको दिन सनस्क्रिन चाहिँदैन भन्ने धारणा गलत हो। बादलले ८०% सम्म UV किरण छेक्न सक्दैन। नेपालको वर्षा याममा पनि बाहिर जाँदा सनस्क्रिन अनिवार्य छ।
एकपटक लगाएपछि दिनभर काम गर्छ भन्ने सोच्नु गलत हो। बाहिर भएको बेला हरेक दुई घण्टामा सनस्क्रिन पुन: लगाउनु पर्छ। पसिना वा पानीले यो धुइन्छ।
FDA अनुसार सनस्क्रिनको प्रभावकारिता कम्तीमा तीन वर्षसम्म हुनुपर्छ। त्यो अवधि नाघेको सनस्क्रिन प्रयोग गर्दा सुरक्षा नहुन सक्छ। किन्नु अघि म्याद अवश्य जाँच्नुस्।
सनस्क्रिन एकमात्र सुरक्षा होइन। छाया, पूरा बाहुला लुगा, टोपी र UV-रोधी चस्मा पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छन्। यी सबैको संयोजनले सर्वोत्तम सुरक्षा दिन्छ।
✅ सही तरिका — याद राख्नुस्
बाहिर निस्कनुभन्दा १५–३० मिनेट अघि लगाउनुस् • हरेक २ घण्टामा पुन: लगाउनुस् • Broad-spectrum (UVA + UVB दुवै रोक्ने) किन्नुस् • पानी-प्रतिरोधी (water-resistant) रोज्नुस्
कुन SPF छान्ने?